Hvernig er stuðningi við íbúa háttað?

Íbúar í smáhusum fá stuðning frá Vettvangs- og ráðgjafarteymi Reykjavíkurborgar (VoR-teymi) sem er útfærður í samráði við þá. Gerður er þjónustusamningur sem inniheldur einstaklingsáætlun og ákvæði um greiðslur vegna húsnæðisins. VoR-teymið heimsækir íbúa smáhúsanna tvisvar til þrisvar á dag, allan ársins hring. Íbúar eiga sinn tengilið í teyminu.   

 

Hvernig er plássum úthlutað?

Fólk sem sækir um smáhús þarf að vera í virkri þjónustu hjá VoR-teymi. Ráðgjafi metur þörf á smáhúsi í samráði við umsækjanda. Úthlutunarteymi fær gögn frá ráðgjafa, VoR-teymi og heilbrigðisþjónustu þar sem fjallað er um aðstæður og þarfir viðkomandi.

Eftir samþykki úthlutunarteymis er gerðir viðeigandi samningar og áætlanir.

  

Hvar eru smáhúsin staðsett?

Fyrstu fimm smáhúsin voru tekin í notkun í Gufunesi í desember 2020. Unnið er að því að koma allt að 20 smáhúsum í notkun á ýmsum stöðum í Reykjavík. Lóðirnar fyrir smáhúsin eru deiliskipulagðar sérstaklega. Hægt er að flytja þau á milli staða ef þörf krefur.

 

Hvernig er staðsetning smáhúsa valin?

Staðsetning smáhúsa tekur mið af því að íbúar hafi gott aðgengi að þjónustu og almenningssamgöngum og hafi kost á því að efla virkni sína og þátttöku í samfélaginu. Þar sem þess er þörf verður farið í sérstakar aðgerðir til að tryggja góða hljóðvist og setja gróður í kring til að skapa skjól og góða ásýnd.

 

Hver ákveður staðsetningu smáhúsa?

Um­hverf­is- og skipu­lags­svið Reykjavíkurborgar út­vegar lóðir undir smáhús og vinnur að breytingum á deiliskipulagi. Í því ferli gefst íbúum og öðrum hagsmunaaðilum tækifæri til að koma athugasemdum og ábendingum á framfæri.

 

Hvernig líta smáhúsin út?

Hvert smáhús er 30 fermetrar. Stofa og eldhús er í öðrum enda hússins en opinn svefnkrókur í hinum. Í miðjunni er baðherbergi og opið anddyri. Úr stofu er gengið út á lítinn pall með skjólvegg.

Landslagsarkitekt sér um að móta umhverfi smáhúsa og er mikil áhersla lögð á að þau falli inn í umhverfið. Gætt verður að góðri lýsingu á lóð og stígum.

Myndir af húsunum má sjá hér neðar á síðunni.

Arkitekt smáhúsanna er Steinar Sigurðsson.

 

Hverju breyta smáhúsin fyrir íbúa þeirra?

Smáhúsin eru hluti af þjónustu sem er byggð á hugmyndafræði Húsnæði fyrst (e. Housing first). 

Með Húsnæði fyrst leiðinni er reynt að mæta óskum íbúa varðandi staðsetningu húsnæðis. Líkur eru á því að fólk sem fái úthlutað smáhúsi lifi nú þegar lífi sínu þar, eigi félagslegar tengingar á svæðinu og séu þegar að nýta þjónustu sem er í boði innan hverfis – eða hafi hag af því að nýta hana. Breytingin fyrir þessa einstaklinga snýst um að þeir verða ekki lengur heimilislausir heldur íbúar hverfisins. Úthlutun í smáhús veitir íbúum tækifæri á því að lifa sínu lífi innan veggja heimilis síns – í öruggu húsnæði. 

 

Af hverju eru smáhúsin ákjósanlegri en til dæmis neyðarskýli?

Grundvallarmunurinn felst í því að allan daginn hafa einstaklingar öruggt skjól í stað þess að hafa aðgang að neyðargistingu nótt eftir nótt. Því fylgir að einstaklingar þurfi ekki að leita leiða til að skapa sér lífsviðurværi á þeim tíma sem að neyðarskýli eru lokuð og erfitt er að nálgast aðra þjónustu.

 

Af hverju er verið að setja upp smáhús?

Með því að koma upp smáhúsum er verið að stuðla að öruggu húsnæði fyrir einstaklinga með fjölþættan vanda. Því fylgir að þeir hafa greiðari aðgang að þjónustu og stuðningi. Auk þess er auðveldara aðgengi að skjólstæðingum fyrir starfsfólk VoR teymisins.

Húsnæði er ein af grunnþörfum hvers einstaklings en réttur til viðunandi húsnæðis hefur verið talinn til mannréttinda allt frá undirritun mannréttindayfirlýsingar Sameinuðu þjóðanna árið 1948.

Smáhús eru mikilvægur þáttur í að framfylgja mannréttindastefnu Reykjavíkurborgar og stefnu í málefnum heimilislauss fólks með miklar og flóknar þjónustuþarfir.

Reynslan af sambærilegum húsum í öðrum löndum hefur sýnt að þau bæta hag heimilislauss fólks.


Myndir